Trong các hệ thống tự động hóa hiện đại, van bướm điều khiển điện là thiết bị quen thuộc, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lưu lượng chất lỏng hoặc khí. Với khả năng đóng/mở tự động, vận hành từ xa và tích hợp dễ dàng vào hệ thống điều khiển trung tâm, van bướm điện được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp, dân dụng và nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác.
Tuy nhiên, nhiều người dùng vẫn đặt câu hỏi: Liệu van bướm điều khiển điện có nên và có thể sử dụng trong môi trường nước nóng hoặc hơi nước – nơi có nhiệt độ và áp suất cao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
Tính năng và khả năng chịu nhiệt của van bướm điều khiển điện
Van bướm điều khiển điện được cấu tạo từ các vật liệu có khả năng chịu lực và chịu nhiệt tốt. Thân van thường được làm từ gang cầu, thép, inox hoặc hợp kim chịu nhiệt, đảm bảo độ bền cơ học cao khi tiếp xúc với dòng nước nóng hoặc hơi nóng ở áp suất lớn.
Phần gioăng làm kín – yếu tố quan trọng trong môi trường nhiệt độ cao – thường sử dụng các chất liệu như EPDM, PTFE (Teflon), NBR... Đây đều là các vật liệu có khả năng chống giãn nở, biến dạng và ăn mòn tốt trong điều kiện nhiệt độ lên đến 150°C – 180°C, thậm chí hơn nếu dùng loại đặc biệt.
Đối với bộ truyền động điện (motor điều khiển), thiết bị này thường được thiết kế với vỏ nhôm đúc kín chuẩn IP65, IP67, và có thể được lắp đặt cách xa khu vực nhiệt độ cao hoặc được cách nhiệt bằng phụ kiện kỹ thuật để tránh ảnh hưởng từ hơi nóng hoặc dầu nóng.
Ứng dụng thực tế của van bướm điều khiển điện cho nước nóng và hơi
Van bướm điện đã và đang được sử dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống yêu cầu kiểm soát nước nóng hoặc hơi nóng:
Trong các hệ thống HVAC (sưởi, thông gió, điều hòa), van bướm điện được dùng để điều chỉnh lưu lượng nước nóng hoặc hơi nước dùng để gia nhiệt.Ứng dụng trong nhà máy điện, lò hơi công nghiệp, xưởng chế biến thực phẩm, nơi sử dụng hơi quá nhiệt hoặc nước áp lực cao cho các quy trình sản xuất.Trong hệ thống phân phối dầu nóng, chất tải nhiệt, van bướm điều khiển điện chịu nhiệt đặc biệt cũng được lắp đặt để tự động hóa và tối ưu hóa hiệu suất vận hành.
Ưu điểm khi sử dụng van bướm điều khiển điện cho nước nóng và hơi
Khi lựa chọn đúng loại và lắp đặt đúng kỹ thuật, van bướm điện mang lại nhiều lợi ích rõ rệt:
Điều khiển chính xác và ổn định, cho phép tối ưu hóa hoạt động của hệ thống truyền nhiệt.
Tiết kiệm năng lượng và nhân công nhờ khả năng tự động hóa, vận hành từ xa.
Khả năng chịu nhiệt và áp suất tốt, đảm bảo độ kín cao và giảm rò rỉ, nhất là khi sử dụng gioăng chịu nhiệt đúng tiêu chuẩn.
Tuổi thọ dài, bảo trì thấp, phù hợp với môi trường vận hành khắc nghiệt nếu chọn đúng vật liệu.
>>> Xem thêm: So sánh van bướm điều khiển điện và van bi điều khiển điện: Nên chọn loại nào?
Những lưu ý khi sử dụng van bướm điều khiển điện cho nước nóng và hơi
Tuy có khả năng làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao, người dùng cần đặc biệt lưu ý:
Lựa chọn vật liệu thân van (gang cầu, inox, thép chịu nhiệt) và gioăng làm kín phù hợp với mức nhiệt độ và áp suất cụ thể của hệ thống.
Kiểm tra kỹ tiêu chuẩn áp suất (PN10, PN16, PN25) và nhiệt độ làm việc của van – thông thường phải chịu được từ 120°C – 180°C.
Bộ truyền động điện cần được cách ly khỏi nguồn nhiệt trực tiếp hoặc chọn loại chịu nhiệt tốt.
Lắp đặt đúng kỹ thuật, có thể sử dụng bọc cách nhiệt hoặc gối đỡ để giảm truyền nhiệt trực tiếp đến motor.
Bảo trì định kỳ để kiểm tra gioăng, motor và đầu nối điện nhằm phát hiện kịp thời hiện tượng hở, nứt hoặc quá nhiệt.
Khi nào không nên dùng van bướm điện cho nước nóng hoặc hơi?
Dù có nhiều ưu điểm, van bướm điện không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Cần tránh sử dụng trong các trường hợp sau:
Hệ thống có nhiệt độ hoặc áp suất vượt quá giới hạn thiết kế của van, ví dụ vượt quá 200°C hoặc áp lực trên PN25, nếu van không chuyên dụng.
Môi trường có chứa hóa chất ăn mòn mạnh mà vật liệu thân van hoặc gioăng không tương thích.
Hệ thống yêu cầu độ kín tuyệt đối và khả năng điều tiết cực kỳ chính xác, ví dụ như trong ngành thực phẩm sạch, dược phẩm cao cấp – khi đó van bi điện hoặc van màng có thể là lựa chọn hợp lý hơn.
Kết luận
Van bướm điều khiển điện hoàn toàn có thể sử dụng cho môi trường nước nóng và hơi, với điều kiện bạn lựa chọn đúng loại van được thiết kế chịu nhiệt, chịu áp suất, có bộ truyền động cách nhiệt hoặc bố trí phù hợp.
Việc sử dụng van phù hợp không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định, an toàn mà còn giảm thiểu rủi ro rò rỉ, tiết kiệm năng lượng và tăng tuổi thọ thiết bị. Người dùng nên tham khảo kỹ thông số kỹ thuật hoặc nhờ tư vấn từ nhà cung cấp uy tín để lựa chọn đúng loại van cho hệ thống nước nóng hoặc hơi của mình.
>>> Xem thêm: Van bướm điều khiển điện ON/OFF và tuyến tính – Nên chọn loại nào?
