Van bướm khí nén là thiết bị quan trọng trong các hệ thống công nghiệp tự động hóa, góp phần điều khiển dòng chảy chất lỏng và khí một cách nhanh chóng, chính xác. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, van có thể gặp phải một số sự cố, ảnh hưởng đến hiệu quả và độ bền của hệ thống. Việc nhận biết và xử lý kịp thời các lỗi thường gặp sẽ giúp đảm bảo van hoạt động ổn định, an toàn và kéo dài tuổi thọ. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những lỗi phổ biến trên van bướm khí nén cùng các phương pháp khắc phục hiệu quả.
1. Lỗi van bướm khí nén không hoạt động (không đóng/mở)
Một trong những lỗi phổ biến nhất là van không thể đóng hoặc mở như mong muốn, khiến dòng chảy không được kiểm soát. Nguyên nhân thường do:
Áp lực khí nén cấp vào không đủ: Nếu áp suất khí nén thấp hơn yêu cầu, bộ truyền động không đủ lực để vận hành van.
Dây khí nén bị hư hỏng, rò rỉ: Khí nén không được truyền đúng cách làm van mất lực vận hành.
Bộ điều khiển hoặc xi lanh không tương thích hoặc bị hỏng: Các bộ phận này không hoạt động đúng chức năng.
Trục van bị kẹt hoặc có vật cản: Gây cản trở chuyển động của đĩa van.
Cách khắc phục:
Kiểm tra và tăng áp suất khí nén đúng theo thông số kỹ thuật.
Thay thế hoặc sửa chữa dây khí nén nếu bị hư hỏng hoặc rò rỉ.
Thay bộ điều khiển hoặc xi lanh phù hợp và đảm bảo hoạt động tốt.
Vệ sinh, bôi trơn trục van để giảm ma sát và loại bỏ vật cản.
2. Lỗi van đóng mở không hoàn toàn
Van không thể đóng hoặc mở hết cỡ gây ảnh hưởng đến hiệu suất điều tiết lưu lượng. Các nguyên nhân phổ biến gồm:
Đĩa van bị vướng rác hoặc cặn bẩn: Làm cản trở chuyển động.
Gioăng cao su làm kín bị mòn hoặc hư hỏng: Không thể giữ kín khi van đóng.
Trục van không vuông góc hoặc lắp đặt lệch trục: Gây ma sát và kẹt van.
Cách khắc phục:
Thực hiện vệ sinh van và đường ống định kỳ để loại bỏ rác, cặn.
Thay gioăng làm kín mới khi phát hiện dấu hiệu mòn hoặc hư hại.
Kiểm tra và điều chỉnh lại vị trí lắp đặt van để đảm bảo trục van vuông góc và đồng tâm.
Lắp đặt thêm bộ lọc để ngăn ngừa rác bẩn xâm nhập vào van.
>>> Xem thêm: Quy trình lắp đặt van bướm mặt bích đúng kỹ thuật
3. Lỗi van hoạt động chậm hoặc không đủ mô men xoắn
Van vận hành chậm hơn bình thường hoặc không thể tạo đủ lực đóng mở do:
Bulông trên bộ khí nén bị lỏng: Gây mất lực cố định, giảm hiệu quả truyền động.
Rò rỉ khí nén trong hệ thống: Khí nén không duy trì áp suất cần thiết.
Lò xo đàn hồi bị yếu hoặc hỏng: Ảnh hưởng đến lực đóng/mở trong bộ truyền động tác động đơn.
Trục van bị kẹt hoặc thiếu bôi trơn: Tăng ma sát làm giảm tốc độ vận hành.
Cách khắc phục:
Xiết chặt bulông trên bộ truyền động khí nén.
Kiểm tra và xử lý các điểm rò rỉ khí.
Thay thế lò xo đàn hồi khi phát hiện yếu hoặc hỏng.
Vệ sinh và bôi trơn trục van thường xuyên để đảm bảo vận hành trơn tru.
4. Lỗi rò rỉ lưu chất
Rò rỉ lưu chất qua van gây lãng phí và nguy hiểm, nguyên nhân có thể do:
Vòng đệm hoặc gioăng làm kín bị mòn hoặc hư hỏng: Không giữ kín hoàn toàn.
Trục van không khít hoặc hư hại: Gây khe hở trong quá trình vận hành.
Cách khắc phục:
Thay thế gioăng và vòng đệm đúng loại, đảm bảo chất lượng.
Kiểm tra, điều chỉnh hoặc thay trục van khi cần thiết để đảm bảo kín khít.
5. Lỗi van điều khiển không chính xác hoặc không điều chỉnh được góc mở
Trong các hệ thống yêu cầu điều tiết tuyến tính, van có thể gặp tình trạng điều khiển không chính xác do:
Bộ truyền động bị khô hoặc kẹt rít: Các chi tiết chuyển động không linh hoạt.
Lựa chọn bộ điều khiển không phù hợp với van hoặc hệ thống: Không đáp ứng được yêu cầu vận hành.
Cách khắc phục:
Bôi trơn các chi tiết chuyển động trong bộ truyền động.
Thay thế hoặc nâng cấp bộ điều khiển phù hợp với yêu cầu hệ thống.
Kiểm tra và hiệu chỉnh lại cấu hình vận hành.
6. Một số lỗi khác thường gặp
Ngoài các lỗi chính trên, van bướm khí nén còn có thể gặp:
Áp suất khí nén cấp sai vị trí, van điện từ khí nén bị kẹt: Làm gián đoạn quá trình vận hành tự động.
Rung động, va đập khi van vận hành: Thường do lắp đặt không đúng kỹ thuật hoặc áp suất đột ngột thay đổi.
Cháy nổ bộ điều khiển khí nén: Nguyên nhân do quá tải hoặc hệ thống làm mát kém.
Cách khắc phục:
Kiểm tra toàn bộ hệ thống khí nén, sửa chữa hoặc thay thế các bộ phận bị hư hỏng.
Hiệu chỉnh lại quá trình lắp đặt, đảm bảo các bulông, gioăng được siết đúng lực và vị trí.
Thực hiện bảo trì định kỳ, kiểm tra hệ thống làm mát và tránh vận hành quá tải.
Kết luận
Việc nhận biết sớm và khắc phục kịp thời các lỗi thường gặp trên van bướm khí nén đóng vai trò rất quan trọng để duy trì hoạt động ổn định, an toàn và nâng cao tuổi thọ thiết bị. Bảo trì, kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất là giải pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm sự cố và giảm thiểu thời gian ngừng máy. Khi van vận hành ổn định, hệ thống công nghiệp tự động hóa sẽ đạt hiệu suất tối ưu, góp phần nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro không mong muốn.
Nếu bạn cần hỗ trợ kỹ thuật hoặc tư vấn lựa chọn, sửa chữa van bướm khí nén, đừng ngần ngại liên hệ với các đơn vị chuyên nghiệp để được phục vụ tốt nhất.
>>> Xem thêm: Lưu ý quan trọng khi lắp đặt van bướm mặt bích trên hệ thống ống
