Van bi khí nén là thiết bị đóng/mở dòng chảy được sử dụng rộng rãi trong hệ thống tự động hóa công nghiệp nhờ khả năng vận hành nhanh, chính xác và hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình lắp đặt và sử dụng, nếu không tuân thủ đúng kỹ thuật, rất dễ gặp các sự cố ảnh hưởng đến hiệu suất và tuổi thọ của van. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết những lỗi phổ biến khi lắp đặt van bi khí nén và cách xử lý hiệu quả.
Vai trò và tầm quan trọng của việc xử lý lỗi van bi khí nén
Van bi điều khiển khí nén có vai trò kiểm soát dòng chảy tự động trong các hệ thống xử lý nước, hóa chất, thực phẩm, năng lượng, và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác. Việc nhận biết và khắc phục lỗi kịp thời sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, an toàn và tránh gây gián đoạn sản xuất.
Các lỗi thường gặp khi lắp và sử dụng van bi khí nén
Van không đóng hoặc không mở được
Đây là lỗi phổ biến khiến hệ thống mất kiểm soát dòng chảy.
Nguyên nhân thường do áp lực khí nén cấp vào không đủ, dây dẫn khí bị rò rỉ hoặc hở khí. Ngoài ra, trục van bị kẹt, cong vênh hoặc sai hành trình cũng làm van không hoạt động được. Bộ truyền động khí nén hỏng, piston mòn, bám bụi cũng là nguyên nhân tiềm ẩn.
Cách khắc phục là kiểm tra nguồn khí, thay ống dẫn bị rò, vệ sinh và bôi trơn bộ truyền động. Nếu trục bị cong, cần điều chỉnh lại hành trình hoặc thay trục mới. Đối với piston bị mòn, nên thay thế để đảm bảo hoạt động trơn tru.
>>> Tìm hiểu thêm: Ứng dụng van bi điều khiển điện trong hệ thống cấp nước
Van bị rò rỉ lưu chất
Rò rỉ gây thất thoát lưu chất và ảnh hưởng đến độ an toàn hệ thống.
Nguyên nhân chủ yếu là do gioăng làm kín bị hư hoặc lắp sai kỹ thuật, mối nối ren hoặc mặt bích không chặt, hoặc thân van bị nứt do va đập hoặc môi trường ăn mòn.
Khắc phục bằng cách thay gioăng đúng loại, lắp lại mối nối chuẩn kỹ thuật, dùng đúng lực siết hoặc thay thế thân van nếu đã bị nứt hoặc mài mòn nghiêm trọng.
Bộ truyền động khí nén hoạt động yếu hoặc không hoạt động
Khi bộ truyền động không phản hồi tín hiệu hoặc phản hồi chậm sẽ ảnh hưởng đến chu trình vận hành.
Nguyên nhân có thể do nguồn khí nén yếu, ống dẫn khí bị tắc, lò xo hồi vị yếu hoặc gãy (với van tác động đơn), hoặc piston bị bẩn do tạp chất xâm nhập.
Cách xử lý là kiểm tra hệ thống cấp khí, thay ống hoặc lọc khí. Nếu lò xo yếu thì thay mới. Vệ sinh và bôi trơn định kỳ để loại bỏ bụi bẩn là giải pháp ngăn ngừa hiệu quả.
Van hoạt động gây tiếng ồn lớn
Tiếng ồn bất thường khi đóng/mở van là dấu hiệu cho thấy có vấn đề cơ học.
Nguyên nhân thường do piston, trục van hoặc các chi tiết ma sát bị mòn hoặc kẹt do bụi bẩn, cát. Ma sát lớn giữa các chi tiết không được bôi trơn cũng khiến van phát tiếng kêu.
Khắc phục bằng cách tháo và vệ sinh các bộ phận, loại bỏ cặn bẩn. Sau đó bôi trơn các điểm ma sát và thay thế những chi tiết đã mòn.
Lắp đặt sai kỹ thuật dẫn đến hư hỏng
Sai sót trong lắp đặt có thể gây hỏng van ngay khi đưa vào vận hành.
Nguyên nhân là do lắp ngược chiều dòng chảy, siết ren hoặc bulong quá chặt gây cong vênh thân van, hoặc không vệ sinh sạch sẽ đường ống trước khi lắp đặt, khiến dị vật làm hỏng bề mặt làm kín.
Cách xử lý là lắp đúng chiều van theo hướng mũi tên, siết bulong vừa đủ lực, và luôn vệ sinh kỹ đường ống và bề mặt van trước khi đưa vào sử dụng.
Biện pháp phòng ngừa và bảo dưỡng
Để hạn chế lỗi trong quá trình sử dụng, người vận hành cần tuân thủ các biện pháp phòng ngừa sau:
Thực hiện bảo trì định kỳ, kiểm tra toàn bộ van và bộ truyền động theo kế hoạch.
Đảm bảo khí nén cấp sạch, áp suất ổn định, không có nước hoặc tạp chất.
Lựa chọn van đúng vật liệu, đúng cấu hình theo đặc tính môi trường làm việc.
Đào tạo nhân viên lắp đặt và vận hành đúng quy trình kỹ thuật, có tài liệu hướng dẫn cụ thể.
Kết luận
Việc nhận biết và xử lý sớm các lỗi thường gặp trong quá trình lắp đặt và sử dụng van bi khí nén không chỉ giúp hệ thống vận hành an toàn, hiệu quả mà còn kéo dài tuổi thọ thiết bị. Để đạt hiệu quả tối ưu, nên phối hợp với các đơn vị cung cấp van uy tín và kỹ thuật viên chuyên nghiệp khi gặp sự cố hoặc cần tư vấn giải pháp kỹ thuật.
>>> Xem thêm:
Cách chọn kích thước van bi điện phù hợp với đường ống
