Hướng Dẫn Kỹ Thuật Lắp Đặt Và Vận Hành Van Bướm Nhựa Điều Khiển Điện
Phạm vi áp dụng: Quy trình này áp dụng cho các dòng van bướm thân nhựa (UPVC, CPVC, PP, PVDF) kết nối với bộ truyền động điện (Electric Actuator). Mục tiêu: Đảm bảo độ chính xác cơ khí, an toàn điện và tối ưu hóa tuổi thọ thiết bị.
Dụng cụ và thiết bị yêu cầu:
Cờ lê lực (Torque Wrench) với dải lực phù hợp (10-50 Nm).
Đồng hồ vạn năng (Multimeter/VOM).
Bộ lục giác (Hex key set) và tua vít kỹ thuật.
Giai Đoạn 1: Kiểm Tra Đầu Vào Và Chuẩn Bị Vật Tư (Bước 1-2)
Trước khi tiến hành lắp đặt, kỹ thuật viên cần thực hiện kiểm tra ngoại quan và thông số kỹ thuật để loại trừ các lỗi do vận chuyển hoặc sai lệch thiết kế.
Kiểm tra tình trạng thiết bị:
Thân van: Kiểm tra bề mặt thân nhựa, đặc biệt tại khu vực cổ van và tai bắt bu lông để đảm bảo không có vết nứt vỡ hoặc biến dạng cơ học.
Bộ điện: Kiểm tra tem nhãn, đảm bảo nguyên vẹn niêm phong (seal) và thông số điện áp phù hợp với thiết kế.
Chuẩn bị vật tư liên kết:
Mặt bích: Khuyến nghị sử dụng mặt bích nhựa chuẩn phẳng (Flat Face) đồng bộ tiêu chuẩn (JIS10K, ANSI150, PN10) để tối ưu hóa bề mặt tiếp xúc. Hạn chế sử dụng mặt bích thép gờ nổi để tránh gây ứng suất cục bộ làm vỡ nhựa.
Bu lông: Sử dụng bu lông Inox 304/316 (kích thước M12/M16 tùy size van) kèm long đền phẳng (washer) và long đền vênh để phân bố lực nén.
Gioăng làm kín (Gasket): Lựa chọn vật liệu phù hợp với lưu chất (EPDM cho nước/nước thải; FKM/Viton cho hóa chất/axit).
Giai Đoạn 2: Lắp Đặt Cơ Khí (Bước 3-5)
Đây là giai đoạn quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu của thân van nhựa. Yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt về định vị và lực siết.
Định vị van trên đường ống:
Đặt gioăng làm kín vào giữa mặt bích đường ống và mặt bích van.
Xỏ bu lông định vị để đảm bảo van nằm đồng tâm với đường ống.
Lưu ý quan trọng: Đĩa van phải được đặt ở trạng thái mở một phần (khoảng 10° - 20°). Không đóng hoàn toàn (gây ép gioăng quá mức) và không mở hoàn toàn (đĩa van lồi ra ngoài thân sẽ va chạm gây hư hỏng khi siết mặt bích).
Quy trình siết bu lông:
Tuyệt đối không siết chặt lần lượt theo chu vi. Phải áp dụng quy tắc siết đối xứng (Star Pattern) để lực nén phân bố đều trên toàn bộ bề mặt bích.
Kiểm soát lực siết (Torque Control):
Do đặc tính chịu nén kém của nhựa, cần sử dụng cờ lê lực và thực hiện qua 2 bước:
Bước 1: Siết định vị với lực khoảng 10 Nm.
Bước 2: Tăng lực siết lên mức hoàn thiện (khoảng 15-20 Nm tùy kích thước van).
Cảnh báo: Việc siết quá lực quy định sẽ gây cong vênh mặt bích và nứt gãy tai van.
Giai Đoạn 3: Đấu Nối Và Hiệu Chỉnh Điện (Bước 6-7)
Đảm bảo tuân thủ các quy tắc an toàn điện công nghiệp và sơ đồ đấu nối của nhà sản xuất.
Đấu nối nguồn và tín hiệu:
Ngắt hoàn toàn nguồn điện tại tủ điều khiển trước khi thao tác.
Tháo nắp bảo vệ bộ điện, xác định sơ đồ mạch (Wiring Diagram) dán trên thiết bị.
Đấu nối dây nguồn vào cầu đấu (Terminal) theo đúng quy định (Chân Common, Open, Close).
Bắt buộc đấu nối dây tiếp địa (PE) để đảm bảo an toàn và chống nhiễu tín hiệu điều khiển.
Sử dụng đồng hồ vạn năng kiểm tra điện áp đầu vào, đảm bảo sai số không vượt quá ±10% so với thông số định mức.
Hiệu chỉnh công tắc hành trình (Limit Switch):
Thực hiện chạy thử không tải (Dry Run).
Quan sát góc mở của đĩa van: Phải song song với dòng chảy khi mở (90°) và vuông góc khi đóng (0°). Sai số cho phép ±2°.
Nếu hành trình chưa chính xác, tiến hành điều chỉnh Cam hành trình bên trong bộ điện cho đến khi ngắt điện tại đúng vị trí yêu cầu.
Kiểm tra tín hiệu phản hồi (Feedback Signal) về hệ thống điều khiển trung tâm (nếu có).
Giai Đoạn 4: Thử Nghiệm Áp Lực Và Bàn Giao
Thử nghiệm có tải (Hydrostatic Test):
Cấp lưu chất vào đường ống, tăng áp suất từ từ đến áp suất làm việc (lưu ý không vượt quá giới hạn PN10 của van nhựa).
Kiểm tra rò rỉ tại các điểm kết nối mặt bích. Nếu phát hiện rò rỉ, dùng cờ lê lực siết nhẹ bổ sung theo quy tắc đối xứng.
Bảo trì định kỳ:
Thiết lập lịch kiểm tra định kỳ 3-6 tháng/lần: Kiểm tra độ chặt của bu lông, vệ sinh bên ngoài động cơ.
Khuyến cáo thay thế gioăng làm kín sau 2-3 năm vận hành để đảm bảo độ đàn hồi và khả năng kín nước.
Việc tuân thủ quy trình lắp đặt tiêu chuẩn trên là bắt buộc để đảm bảo van bướm nhựa điều khiển điện hoạt động ổn định, an toàn và đạt tuổi thọ thiết kế. Mọi sai lệch trong quá trình lắp đặt đều có thể dẫn đến hư hỏng vật lý không được bảo hành.
>>> Xem thêm sản phẩm liên quan: Van bướm nhựa điều khiển điện
