Van bướm mặt bích là thiết bị quan trọng trong hệ thống đường ống công nghiệp, được sử dụng để đóng/mở và điều tiết lưu lượng chất lỏng hoặc khí. Với thiết kế kết nối mặt bích chắc chắn, loại van này có khả năng chịu áp suất cao và đảm bảo độ kín vượt trội.
Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả vận hành và tuổi thọ lâu dài, việc lắp đặt van đúng cách là điều vô cùng quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn những lưu ý kỹ thuật quan trọng khi lắp đặt van bướm mặt bích, nhằm giảm thiểu rủi ro hư hỏng và tối ưu hóa hiệu suất hệ thống.
Chuẩn bị trước khi lắp đặt
Trước khi tiến hành lắp đặt van bướm mặt bích, cần thực hiện một số bước chuẩn bị để đảm bảo thiết bị và hệ thống đường ống ở trạng thái sẵn sàng:
Kiểm tra thiết bị
Kiểm tra kích thước van (DN), tiêu chuẩn mặt bích (JIS, BS, DIN...), chất liệu (gang, inox, nhựa...) có phù hợp với đường ống hay không.
Đảm bảo van chưa bị biến dạng, nứt vỡ hoặc gỉ sét trong quá trình vận chuyển, bảo quản.
Vệ sinh hệ thống ống
Làm sạch bên trong đường ống để loại bỏ cặn bẩn, vật cản có thể gây xước đĩa van hoặc làm giảm hiệu quả đóng kín.
Đảm bảo bề mặt tiếp xúc của mặt bích trơn nhẵn, không bị cong vênh.
Chuẩn bị dụng cụ
Các dụng cụ cơ bản bao gồm: cờ lê, mỏ lết, tua vít, máy hàn (nếu cần), bulong, đai ốc, gioăng cao su làm kín, mặt bích chuẩn, thiết bị cân chỉnh lực siết.
>>> Xem thêm: Van bướm điều khiển điện là gì? Nguyên lý hoạt động và cấu tạo
Lưu ý kỹ thuật khi lắp đặt
Lắp đặt van bướm mặt bích đòi hỏi sự cẩn thận trong từng bước để đảm bảo độ kín và độ bền của hệ thống.
Hướng lắp đúng chiều dòng chảy
Trên thân van thường có ký hiệu mũi tên thể hiện hướng dòng chảy.
Cần lắp van đúng chiều dòng chảy để đảm bảo cánh van đóng mở chính xác và không bị cản trở bởi áp lực ngược.
Hàn cố định mặt bích chuẩn xác
Nếu cần hàn mặt bích vào đường ống, hãy đảm bảo mối hàn phẳng, không cong vênh để tránh làm lệch trục van khi lắp.
Sau khi hàn, nên để nguội hoàn toàn trước khi tiến hành đặt van.
Lắp gioăng đúng vị trí
Đặt gioăng cao su vào đúng giữa hai mặt bích để đảm bảo độ kín tối ưu.
Tránh để gioăng bị gấp nếp hoặc lắp lệch sẽ gây rò rỉ sau khi siết chặt.
Siết bulong theo hình chữ X
Lắp bulong và đai ốc đều quanh mặt bích.
Siết theo hình chữ X (đối xứng) từng bước để phân bố lực đều và tránh gây vênh hoặc nứt vỡ mặt bích.
Không siết quá chặt ngay từ đầu; nên siết tăng dần đến khi đạt độ chặt cần thiết.
Không lắp van ở trạng thái đóng hoàn toàn
Trước khi đưa van vào vị trí, cần để van mở một góc nhỏ (khoảng 10-15 độ) để tránh đĩa van cạ vào mặt bích, gây biến dạng.
Lưu ý về vị trí và môi trường lắp đặt
Lựa chọn đúng vị trí lắp đặt sẽ giúp vận hành và bảo trì van dễ dàng, đồng thời bảo vệ thiết bị khỏi những ảnh hưởng từ môi trường xung quanh.
Vị trí thuận tiện thao tác
Tránh lắp van ở những vị trí quá cao hoặc chật hẹp, khó tiếp cận.
Nên đặt van ở nơi dễ quan sát và có không gian thao tác cho bảo trì sau này.
Tránh khu vực có rung chấn hoặc nhiệt độ cao
Không nên lắp van gần máy bơm mạnh, mô tơ rung hoặc nơi có nguồn nhiệt cao như lò hơi, ống xả khí nóng.
Nếu bắt buộc, cần có giải pháp cách nhiệt hoặc bộ giảm rung.
Canh chỉnh tâm mặt bích
Đảm bảo van và đường ống cùng trục, không lệch tâm để tránh vênh trục, rò rỉ, nhanh mòn gioăng.
Với van điều khiển điện hoặc khí nén
Tuân thủ hướng dẫn đấu nối nguồn điện/khí từ nhà sản xuất.
Kiểm tra hộp tín hiệu, dây kết nối, và thực hiện kiểm tra thử trước khi đưa vào vận hành chính thức.
Kiểm tra, vận hành và bảo trì sau lắp đặt
Kiểm tra lần cuối trước vận hành
Đảm bảo tất cả các bu lông đã siết đủ lực, không còn rò rỉ tại vị trí kết nối.
Kiểm tra lại gioăng và khả năng đóng kín của van.
Vận hành thử
Thực hiện đóng/mở van nhiều lần bằng tay quay, tay gạt hoặc hệ thống điều khiển để kiểm tra độ trơn tru.
Theo dõi tiếng động bất thường hoặc hiện tượng kẹt cứng.
Lập kế hoạch bảo dưỡng định kỳ
Lên lịch kiểm tra, vệ sinh định kỳ: hàng tháng, hàng quý tùy theo môi trường hoạt động.
Kiểm tra gioăng làm kín, bôi trơn trục, siết lại bulong nếu có dấu hiệu lỏng.
Kết luận
Van bướm mặt bích là một trong những thiết bị đóng/mở đường ống phổ biến và hiệu quả trong công nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, để khai thác hết hiệu năng và độ bền của van, việc lắp đặt đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt.
Những lưu ý trong bài viết trên, từ khâu chuẩn bị, kỹ thuật lắp đặt đến kiểm tra sau cùng sẽ giúp hệ thống của bạn vận hành ổn định, hạn chế tối đa rò rỉ, hư hỏng và kéo dài tuổi thọ van.
>>> Xem thêm: Có nên dùng van bướm điều khiển điện cho nước nóng hoặc hơi?
