5 Lỗi thường gặp ở van bướm khí nén và cách tự khắc phục tại chỗ

Là một đơn vị cung cấp van công nghiệp lâu năm, chúng tôi nhận được rất nhiều cuộc gọi yêu cầu bảo hành với nội dung: "Van bướm điều khiển khí nén không hoạt động". Tuy nhiên, sau khi đội ngũ kỹ thuật xuống hiện trường kiểm tra, hơn 80% các trường hợp không phải do lỗi sản phẩm, mà do các vấn đề vận hành hoặc cài đặt cơ bản mà khách hàng hoàn toàn có thể tự xử lý trong vòng 15-30 phút.

Để giúp Quý khách hàng chủ động hơn trong việc bảo trì và tiết kiệm chi phí gọi thợ sửa chữa, chúng tôi tổng hợp lại 5 lỗi phổ biến nhất cùng quy trình khắc phục chuẩn kỹ thuật dưới đây.

1. Lỗi van không mở hoặc không đóng hết hành trình (Lỗi góc mở)

Đây là tình trạng khách hàng phàn nàn nhiều nhất. Biểu hiện là trên màn hình điều khiển báo van đã mở, nhưng thực tế đĩa van chưa vuông góc 90 độ, hoặc khi đóng vẫn còn khe hở gây rò rỉ lưu chất.

Nguyên nhân thực tế:

• Bulong giới hạn hành trình (Travel Stop) trên bộ điều khiển khí nén (Actuator) bị lỏng hoặc chỉnh sai lệch.

• Áp suất khí nén cấp vào thấp hơn khuyến cáo của nhà sản xuất (thường dưới 4 bar).

• Trục van bị kẹt do lâu ngày không vận hành.

Hướng dẫn khắc phục:

1. Kiểm tra áp suất: Đảm bảo áp suất khí nén đầu vào ổn định từ 4-8 bar.

2. Căn chỉnh Bulong: Trên thân Actuator có 2 bulong điều chỉnh góc (thường đánh dấu Open/Close). Quý khách hãy nới lỏng đai ốc khóa, sau đó vặn bulong để điều chỉnh piston bên trong cho đến khi đĩa van đóng/mở hoàn toàn (quan sát chỉ báo Visual Indicator trên đỉnh van). Sau khi chuẩn, siết chặt đai ốc khóa lại.

3. Vận hành cưỡng bức: Nếu van bị kẹt nhẹ, ngắt khí nén và dùng cờ lê xoay trục van vài lần để phá vỡ lớp rỉ sét hoặc cáu cặn bám trên gioăng.

2. Lỗi rò rỉ khí nén tại bộ điều khiển (Actuator)

Rò rỉ khí nén làm giảm lực mô-men xoắn, khiến van hoạt động yếu ớt và gây lãng phí năng lượng máy nén khí.

Nguyên nhân thực tế:

• Các đầu nối nhanh (Fitting) hoặc ốc bịt chưa được quấn băng tan kỹ, bị lỏng do rung động.

• Gioăng cao su (O-ring) bên trong xi lanh bị mòn hoặc rách (Lỗi này thường gặp sau 1-2 năm sử dụng).

• Van điện từ (Solenoid) bị hở gioăng.

Hướng dẫn khắc phục:

1. Tìm điểm rò: Dùng nước xà phòng pha loãng quét lên các điểm kết nối. Bọt khí sủi lên ở đâu thì xử lý ở đó.

2. Xử lý khớp nối: Tháo các đầu nối bị hở, quấn lại băng tan (cao su non) và siết chặt lại.

3. Thay thế Seal Kit: Nếu khí rò ra từ trục hoặc nắp chụp của Actuator, chứng tỏ bộ gioăng phớt bên trong đã hỏng. Quý khách nên liên hệ chúng tôi để mua bộ "Repair Kit" (gồm các O-ring thay thế) đúng model thay vì mua Actuator mới, sẽ tiết kiệm chi phí hơn nhiều.

3. Lỗi van đóng mở chậm hoặc bị rung lắc

Khách hàng thường báo rằng van đóng mở rất lờ đờ, hoặc khi đóng mở có hiện tượng giật cục, rung đường ống.

Nguyên nhân thực tế:

• Bộ lọc khí nén (Giảm âm/Silencer) ở cửa xả của van điện từ bị tắc nghẽn do bụi bẩn, khiến khí không thoát ra kịp.

• Lưu lượng khí nén cấp vào không đủ.

• Gioăng làm kín của van bướm bị trương nở do hóa chất, gây ma sát lớn.

Hướng dẫn khắc phục:

1. Kiểm tra Giảm âm (Silencer): Tháo 2 cục giảm âm bằng đồng hoặc nhựa ở van điện từ ra. Nếu thấy van hoạt động nhanh trở lại, hãy vệ sinh hoặc thay thế giảm âm mới.

2. Vệ sinh lọc khí: Kiểm tra bộ lọc khí nén (FRL) đầu nguồn, xả nước ngưng và vệ sinh lưới lọc để đảm bảo lưu lượng khí.

3. Chỉnh van tiết lưu: Nếu hệ thống có lắp van tiết lưu, hãy dùng tuốc nơ vít nới lỏng vít chỉnh để tăng tốc độ khí vào/ra.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn lắp đặt van bướm nhựa

4. Lỗi tín hiệu báo sai từ Limit Switch Box

Trường hợp này xảy ra khi van đã đóng/mở vật lý thành công, nhưng đèn báo trên tủ PLC không sáng hoặc báo sai trạng thái.

Nguyên nhân thực tế:

• Cam tác động bên trong hộp Limit Switch bị lỏng ốc hãm, dẫn đến lệch vị trí so với trục van.

• Nước hoặc hơi ẩm xâm nhập vào hộp làm oxy hóa tiếp điểm điện.

Hướng dẫn khắc phục:

1. Ngắt điện: Mở nắp hộp Limit Switch (chú ý giữ gioăng chống nước).

2. Chỉnh Cam: Xoay van về vị trí Đóng/Mở hoàn toàn. Dùng tay xoay cam màu (thường là Vàng/Đỏ) sao cho nó vừa chạm và kích hoạt công tắc hành trình (nghe tiếng "tách"). Siết chặt ốc hãm cam ngay tại vị trí đó.

3. Vệ sinh: Dùng bình xịt vệ sinh tiếp điểm nếu thấy có dấu hiệu oxy hóa. Kiểm tra lại siết ốc cổ cáp (Cable gland) để đảm bảo kín nước.

5. Lỗi Van điện từ (Solenoid Valve) không hoạt động

Khi cấp điện nhưng van không nhảy, khí không được cấp vào Actuator.

Nguyên nhân thực tế:

• Cuộn Coil điện từ bị cháy.

• Dây cấp nguồn bị đứt hoặc lỏng.

• Piston con trượt bên trong van điện từ bị kẹt do bụi bẩn.

Hướng dẫn khắc phục:

1. Kiểm tra điện: Dùng đồng hồ vạn năng đo thông mạch cuộn Coil. Nếu Coil chết, chỉ cần mua Coil rời để thay thế.

2. Kiểm tra cơ khí: Trên van điện từ thường có một nút nhấn nhỏ (Manual Override). Nhấn nút này, nếu van nhảy và khí cấp vào bình thường, chứng tỏ phần cơ khí tốt, lỗi nằm ở phần điện. Nếu nhấn nút mà van không nhảy, cần tháo van ra vệ sinh con trượt bên trong.

Hầu hết các lỗi kể trên đều xuất phát từ việc thiếu bảo trì định kỳ hoặc các yếu tố ngoại cảnh (nguồn khí bẩn, rung động làm lỏng ốc). Chúng tôi khuyến nghị khách hàng nên thực hiện kiểm tra định kỳ hàng tháng theo danh sách trên.

Trong trường hợp Quý khách đã thực hiện các bước khắc phục nhưng sự cố vẫn không được giải quyết, hoặc cần cung cấp phụ kiện thay thế chính hãng (Gioăng, Coil, Limit Switch...), vui lòng liên hệ trực tiếp với bộ phận kỹ thuật của chúng tôi. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ để đảm bảo hệ thống của Quý khách vận hành ổn định nhất.

Liên hệ bộ phận kỹ thuật để được hỗ trợ ngay!

>>> Đọc thêm: Cách chọn van bướm khí nén