Tự trị 3 lỗi "kinh điển" ở van bướm khí nén

Lỗi 1: Van bị kẹt cứng – Có khí vào nhưng đĩa không quay

Đây... cái lỗi này của van bướm khí nén là gây ức chế nhất. Ông sẽ thấy bộ truyền động (actuator) vẫn báo có khí nén vào xì xì, nhưng đĩa van thì nằm im. Hoặc tệ hơn, nó chỉ nhích được một chút rồi khựng lại.

Lần trước tôi tháo một con ra mới té ngửa. Hóa ra đến 60% nguyên nhân là do chất bẩn, bùn đất, hay mấy cái hóa chất lâu ngày nó đóng cặn cứng ngắt quanh đĩa van. Ông đừng có cố ép thêm áp khí làm gì, chỉ có nước hỏng luôn cả trục thôi.

Kinh nghiệm của tôi nhé:

• Cứ mạnh dạn ngắt nguồn khí đi.

• Tháo 4 con bulong chỗ cổ van ra để tách rời phần bộ điều khiển và thân van.

• Dùng bàn chải sắt, thêm tí dung dịch tẩy rửa, cạo sạch mảng bám ở đĩa van là nó lại trơn ngay.

• Nhớ tra thêm ít mỡ silicone chịu nhiệt vào trục nữa. Đảm bảo van lại chạy mượt như mới lắp.

Lỗi 2: Actuator xì khí liên tục – Tiêu tốn điện máy nén khí

Cái này dân kỹ thuật mình hay chủ quan này, vì nghĩ "xì tí chắc không sao". Nhưng ông đi qua mà nghe tiếng xì xì liên tục ở đầu actuator thì chắc chắn là gioăng (seal) bên trong bị hở rồi. Lỗi này làm máy nén khí phải chạy liên tục để bù áp, cực kỳ tốn điện mà lực đóng mở van lại bị yếu đi trông thấy.

Hồi đầu tôi cũng định thay cả bộ actuator mới, tốn mấy triệu bạc chứ ít gì. Nhưng may có ông anh chỉ cho một chiêu:

• Chỉ cần mua bộ Seal kit (mấy cái vòng cao su O-ring ấy) đúng mã của hãng thôi. Giá chỉ bằng phần lẻ của bộ mới.

• Tháo nắp actuator ra, đẩy piston bên trong ra ngoài rồi thay gioăng mới vào.

• Lưu ý quan trọng này: Phải bôi mỡ chuyên dụng đi kèm để gioăng nó bền. Làm cái này mất tầm 30 phút là tiếng xì khí biến mất hoàn toàn. Van lại đóng mở dứt khoát, nghe tiếng "cạch, cạch" sướng tai hẳn.

Lỗi 3: Van báo đóng rồi nhưng nước vẫn chảy qua (Đóng không khít)

Lỗi này... nói thật là mệt nhất. Nó làm thất thoát lưu chất, rồi hỏng cả quy trình pha trộn hạ nguồn của mình. Ông thấy hạ nguồn vẫn có nước dù van báo đã đóng? Soi ngay hai chỗ này cho tôi.

Thứ nhất, cái phớt chặn ở cổ van bị mòn. Cái này dễ, ông chỉ cần siết lại mấy con ốc ở cổ cho nó nén chặt phớt xuống là xong. Thứ hai, nếu vẫn rò thì khả năng cao là cái gioăng cao su lót trong lòng van (seat) bị rách hoặc biến dạng do nhiệt cao quá. Lúc này thì... thôi, bắt buộc phải thay gioăng mới rồi.

À, còn một mẹo nhỏ nữa. Đôi khi không phải hỏng van đâu, mà do cái bộ cảm biến hành trình (limit switch) nó bị lệch. Van chưa quay đủ 90 độ mà nó đã báo "đóng" về trung tâm rồi. Ông chỉ cần chỉnh lại góc quay cho vuông góc 100% là êm ngay.

Đấy, kinh nghiệm thực tế tôi tích lũy được sau mấy vố đau đấy. Ông có con van nào đang "dở chứng" kẹt hay xì khí không? Cần tôi tư vấn chỗ mua gioăng hay cách tháo piston mà không bị bắn lò xo vào mặt thì cứ bảo, tôi chỉ cho mà làm. Đơn giản lắm!

> Xem thêm:  Tối ưu hóa quản lý chất lỏng với giải pháp van bướm điện Wonil Hàn Quốc